به گزارش پایگاه خبری دالاهو نشینان و به نقل از حجتالاسلام والمسلمین رضا حیدریان در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با بیان اینکه عاشورا یک حادثه صرفاً تاریخی نیست، اظهار داشت: نهضت سیدالشهدا (ع) مکتبی زنده، جریانساز و هویتآفرین است که در همه دورانها باورهای دینی را احیا میکند و مسیر عزت، عدالت و آزادگی را پیش روی جامعه اسلامی قرار میدهد.
وی با تأکید بر اینکه عاشورا تنها برای سوگواری و یادآوری یک رخداد تاریخی نیست، افزود: این نهضت هر سال در دل جامعه اسلامی بازتولید میشود و انسان را به شناخت حقیقت، تقویت ایمان و مسئولیتپذیری در برابر سرنوشت دین و جامعه فرا میخواند.
این کارشناس مسائل دینی، عاشورا را دارای سه کارکرد اساسی در هویتسازی اسلامی دانست و تصریح کرد: این نهضت از یکسو هویت اعتقادی انسان را تقویت میکند، از سوی دیگر اخلاق ایثارگرانه را میپروراند و در نهایت روحیه مقاومت در برابر ظلم و انحراف را در جامعه نهادینه میسازد.
حیدریان با اشاره به اینکه ایمان تنها یک باور ذهنی نیست، خاطرنشان کرد: ارزش واقعی ایمان زمانی آشکار میشود که انسان در میدان آزمون، میان حقیقت و منفعت شخصی قرار گیرد و با وجود سختیها، راه حق را انتخاب کرده و برای دفاع از آن هزینه بپردازد.
وی عاشورا را نمایشگاه بزرگ ارزشهای الهی توصیف کرد و گفت: نماز، وفاداری، امر به معروف و نهی از منکر، ایثار، حجاب، مسئولیتپذیری و دفاع از حق، همگی در صحنه کربلا به عالیترین شکل ممکن تجلی یافتند و هر کدام میتوانند الگویی برای زندگی امروز جامعه باشند.
این پژوهشگر دینی با بیان اینکه گریه بر سیدالشهدا (ع) مقدمه حرکت است، افزود: عاشورا از مسلمانان نمیخواهد تنها اشک بریزند، بلکه انتظار دارد با الگو گرفتن از امام حسین (ع)، در میدان دفاع از ارزشهای الهی نیز حضور فعال، مسئولانه و اثرگذار داشته باشند.
ایثار، ستون استوار تربیت انسان مؤمن
حیدریان ادامه داد: جامعهای که هر سال پیام عاشورا را مرور میکند، در حقیقت هویت دینی خود را بازسازی میکند؛ زیرا این نهضت هم باورهای اعتقادی را تقویت میکند، هم اخلاق ایثار را گسترش میدهد و هم روحیه عدالتخواهی و ظلمستیزی را زنده نگه میدارد.
وی با اشاره به عناصر بنیادین مکتب عاشورا، عنوان کرد: شعور دینی، اراده ایمانی، اخلاق عملی، ایثار، فداکاری و احساس مسئولیت اجتماعی از مهمترین ویژگیهای این نهضت هستند و همین مؤلفهها عاشورا را به الگویی ماندگار برای تربیت انسانهای مؤمن تبدیل کردهاند.
این کارشناس مسائل دینی با تأکید بر اینکه معیار تشخیص حق، اشخاص نیستند، تصریح کرد: امام حسین (ع) به جامعه آموخت که حق باید ملاک شناخت افراد باشد، نه اینکه انسانها بر اساس جایگاه، قدرت یا منافع خود معیار تشخیص حق و باطل قرار گیرند.
حیدریان ایثار را یکی از مهمترین ارکان هویت اسلامی دانست و گفت: ایثار تنها یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه نشانه بلوغ ایمان است؛ زیرا انسان مؤمن در لحظههای سرنوشتساز، رضایت خداوند، مصالح جامعه و ارزشهای الهی را بر آسایش و منافع شخصی خود ترجیح میدهد.
وی با اشاره به سیره یاران امام حسین (ع)، اذعان کرد: اصحاب سیدالشهدا (ع) نشان دادند که مؤمن واقعی، امنیت ظاهری را بر آرامش وجدان ترجیح نمیدهد؛ آنها با آگاهی کامل از سرانجام مسیر، دفاع از حقیقت را بر آسایش، جان، مال و حتی تعلقات خانوادگی مقدم دانستند.
مقاومت، راه ماندگاری فرهنگ عاشورایی جامعه
این کارشناس مسائل دینی با بیان اینکه فرهنگ ایثار جامعه را در برابر بحرانها مقاوم میکند، افزود: ملتی که آموزههای عاشورا را سرلوحه زندگی خود قرار دهد، در روزهای سخت اعضای خود را تنها نمیگذارد، عدالت را قربانی منفعت نمیکند و در برابر فشارها از ارزشهای الهی عقبنشینی نخواهد کرد.
حیدریان مقاومت را مکمل ایثار دانست و تصریح کرد: مقاومت تنها حضور در میدان نبرد نیست، بلکه ایستادگی آگاهانه در برابر ظلم، فساد، تحریف و هر عاملی است که هویت دینی و کرامت انسانی را تهدید میکند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین اهداف قیام عاشورا مقابله با تحریف دین بود؛ زیرا دشمنان تلاش میکردند با استفاده از ظواهر دینی، حقیقت اسلام را وارونه جلوه دهند و جامعه را نسبت به ارزشهای اصیل اسلامی دچار انحراف کنند.
مرزبندی حق و باطل در مکتب عاشورا
این پژوهشگر دینی ادامه داد: اگر روحیه مقاومت از جامعه اسلامی گرفته شود، بیتفاوتی جای مسئولیتپذیری را میگیرد و همین بیتفاوتی زمینه گسترش ظلم و انحراف را فراهم میکند؛ ازاینرو عاشورا مسلمانان را به حضور آگاهانه در صحنه دعوت میکند.
حیدریان با اشاره به شرایط امروز جهان اسلام، گفت: پیام عاشورا محدود به یک مقطع تاریخی نیست، بلکه امروز نیز ملتهای آزاده با الهام از مکتب امام حسین (ع) در برابر نظام سلطه، زورگویی و اشغالگری ایستادگی میکنند و عزت را بر سازش ترجیح میدهند.
وی با بیان اینکه عاشورا مرز حق و باطل را روشن میکند، افزود: در منطق حسینی، بیطرفی در برابر ظلم معنا ندارد و هر انسان مؤمن باید در هر جایگاهی که قرار دارد، نسبت به دفاع از حقیقت و مقابله با انحراف احساس مسئولیت کند.
این کارشناس مسائل دینی تأکید کرد: ایثار بدون مقاومت به انفعال و گوشهنشینی میانجامد و مقاومت بدون ایثار نیز ممکن است به خشونت و افراط تبدیل شود؛ اما مکتب عاشورا با پیوند این دو اصل، الگویی متعادل، عقلانی و الهی برای جامعه اسلامی ارائه میدهد.
حیدریان با بیان اینکه مهمترین درس عاشورا ترجیح ارزشها بر منافع زودگذر است، گفت: انسان حسینی کسی است که در بزنگاههای زندگی، حقیقت را فدای منفعت شخصی نمیکند و برای حفظ کرامت، عدالت و آرمانهای الهی از پرداخت هزینه هراس ندارد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جامعه اسلامی زمانی میتواند از برکات نهضت سیدالشهدا (ع) بهرهمند شود که علاوه بر برگزاری باشکوه آئینهای عزاداری، فرهنگ ایثار، مسئولیتپذیری، عدالتخواهی و مقاومت را نیز به متن زندگی فردی و اجتماعی خود وارد کند؛ زیرا هویت اصیل اسلامی در پرتو همین آموزههای ماندگار شکل میگیرد و استمرار مییابد.

